0 wyników wyszukiwania

PL EN
PL EN

Opinia rzecznika generalnego TSUE z dnia  31 maja 2017 r. w sprawie C-101/16

Teza

Dyrektywę VAT należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie przepisom państwa członkowskiego, które przewidują (nawet w przypadku braku stwierdzenia jakiegokolwiek oszustwa podatkowego/utraty dochodów podatkowych), systematyczną i ostateczną odmowę prawa do odliczenia podatku VAT przez podatnika, który odprowadził podatek VAT od transakcji zawartych z podmiotem „nieaktywnym”, niezależnie od okoliczności, że uznanie rzeczonego podmiotu gospodarczego za nieaktywnego, opierające się na ryzyku oszustwa podatkowego, zostało opublikowane i jest łatwo dostępne dla wszystkich podatników w danym państwie członkowskim.

 

Stan faktyczny

Sprawa dotyczyła rumuńskiego podatnika VAT, któremu organy podatkowe na mocy rumuńskich regulacji odmówiły prawa do odliczenia VAT zapłaconego z tytułu usług nabytych od spółki, która została uznana za nieaktywną i była wykreślona z rejestru podatników VAT. Spór z organami znalazł swój finał w sądzie, który postanowił skierować pytanie do TSUE. We wniosku zadano pytanie czy dyrektywa 2006/112/WE (Dyrektywa VAT) sprzeciwia się obowiązywaniu przepisów krajowych, na podstawie których odmawia się podatnikowi prawa do odliczenia VAT, z uwagi na fakt, że jego kontrahent wystawiający fakturę, na której zostały wskazane koszty i VAT został uznany przez organ podatkowy za nieaktywnego podatnika.

Po przeanalizowaniu sprawy głos zabrał  rzecznik generalny TSUE Paolo Mengozzi i w swojej opinii stwierdził między innymi, że utrata prawa do odliczenia VAT może mieć miejsce w dwóch różnych przypadkach. Po pierwsze, gdy naruszenie wymogów formalnych skutkowało uniemożliwieniem dostarczenia pewnych dowodów na spełnienie wymagań materialnych dla przyznania prawa do odliczenia VAT(14). Po drugie, zasadniczo, można odmówić prawa do odliczenia VAT w razie ustalenia na podstawie obiektywnych okoliczności, że podmiot powołuje się na nie bezprawnie lub w celu nadużycia swoich uprawnień oraz że podatnik wiedział lub mógł wiedzieć, iż w ramach danej czynności dopuszczono się przestępstwa. Pierwsza sytuacja dotyczy okoliczności, gdy do celów stosowania VAT i umożliwienia kontroli przez organy skarbowe państw członkowskich wymogi formalne są dokładnie sprecyzowane. Zupełnie logiczne jest zatem odmówienie skorzystania z prawa do odliczenia, jeżeli naruszenie tych wymogów jest na tyle istotne, że uniemożliwia lub utrudnia skontrolowanie, czy przesłanki materialne konieczne dla skorzystania z prawa do odliczenia zostały spełnione. Drugi przypadek, w którym Trybunał uznaje możliwość odmowy przyznania prawa do odliczenia VAT, dotyczy sytuacji przewidzianej w art. 273 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112, zgodnie z którym „państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym”. Jednocześnie Rzecznik Generalny wskazał, że środki krajowe realizujące cele przewidziane w art. 273 dyrektywy 2006/112 muszą być zgodne z zasadą propocjonalności i nie mogą wobec tego być wykorzystywane w sposób regularnie uniemożliwiający skorzystanie z prawa do odliczenia VAT i naruszający tym samym podstawową zasadę neutralności.

Tymczasem przepisy prawa rumuńskiego zakładają, w stosunku do wszystkich podatników zawierających transakcje opodatkowane VAT z podmiotami uznanymi za nieaktywnych, niewzruszalne domniemanie udziału w oszustwie podatkowym. Owe przepisy przewidują regularną odmowę prawa do odliczenia VAT w stosunku do wszystkich podatników, którzy zawierają transakcję z podatnikiem uznanym za nieaktywnego, niezależnie od faktu, że w świetle okoliczności i dowodów, które podatnik ten oraz jego kontrahent są w stanie dostarczyć, w szczególności w toku kontroli podatkowej, ryzyko oszustwa podatkowego dotyczące danej transakcji może zostać wyłączone, że podmioty te spełniają wymogi materialne i formalne do skorzystania z prawa do odliczenia VAT w rozumieniu dyrektywy 2006/112 oraz że nie doszło do utraty dochodu podatkowego. Rzecznik Generalny uznał, że takie przepisy krajowe wykraczają poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia celu w postaci zapewnienia prawidłowego poboru VAT oraz zapobieżenia oszustwom podatkowym. W rezultacie podatnik co prawda powinien sprawdzić status swoich kontrahentów ale ewentualne zaniedbania w tym zakresie nie mogą skutkować odmową prawa do odliczenia VAT.

Opinia rzecznika nie jest co prawda jeszcze wyrokiem, ale można się spodziewać podobnego stanowiska sędziów TSUE.

Komentarz

Jeżeli zapadnie wyrok potwierdzający stanowisko Rzecznika Generalnego to powinien się on również z odbić na praktyce polskich władz. Co prawda, polskie regulacje nie przewidują wprost sankcji polegającej na odmowie prawa do odliczenia VAT w przypadku transakcji z podmiotem wykreślonym, tym niemniej lawinowe wykreślenia z rejestru VAT i powiadomienia MF (dot. niezgodności w JPK) w odniesieniu do rozliczeń z podmiotami wykreślonymi mogą być wstępem do takich praktyk. 

facebook linkedin newsletter kontakt
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.